‘AI ile Para Kazandırırız’ Teklifleri Nasıl Ayırt Edilir

‘AI ile işletmenizi dönüştürürüz, ayda X TL ek gelir garantili’ diyen bir teklif aldıysanız temkinli olmakta haklısınız. Güvenilir bir AI danışmanlığı teklifini şüpheli olandan ayıran beş somut işaret var: rakamsal getiri garantisi, aşırı kısa sürede aşırı büyük dönüşüm vaadi, jargon dolu ama içeriksiz satış dili, kapsam netleşmeden istenen büyük peşin ödeme ve gösterilemeyen referanslar. Bu yazıda her birini nasıl fark edeceğinizi anlatıyorum.

Garanti Edilen Rakamsal Getiri Vaadi

Bir AI danışmanlığı teklifinde ‘ayda 50.000 TL ek gelir garantili’ veya ‘üç ayda cironuzu ikiye katlarız’ gibi rakamsal bir taahhüt görüyorsanız, bu en net kırmızı bayraktır. Dürüst bir danışman böyle bir garanti veremez, çünkü sonuç işletmenizin kendi verisine, sektörünüze, mevcut dijital altyapınıza ve pazarın o anki durumuna bağlıdır. Kimse bu değişkenleri önceden bilip kesin bir rakam taahhüt edemez.

Gerçekçi bir teklif bunun yerine süreç ve ölçüm çerçevesi sunar: hangi veriye bakılacağı, hangi metriğin takip edileceği, sonuçların hangi aralıkta görülmeye başlanacağı. Rakam değil, yöntem ve zaman çizelgesi konuşulur.

İki Günde Devrim: Aşırı Hızlı ve Büyük Dönüşüm Vaadi

‘İki günde tüm işletmenizi AI’ya taşırız’ ya da ‘bir haftada tüm ekibinizi otomatikleştiririz’ gibi vaatler ikinci kırmızı bayraktır. Gerçek bir AI entegrasyonu; mevcut süreçlerin incelenmesini, verinin temizlenmesini, doğru aracın seçilmesini ve test sürecini gerektirir. Bu adımların hiçbiri saatler içinde bitmez.

Küçük ve odaklı bir iş, örneğin tek bir raporlama sürecinin otomasyonu, gerçekten birkaç saatte tamamlanabilir. Ama ‘işletmenizin tamamı’ ölçeğinde bir dönüşüm için birkaç günlük bir süre vaadi, ya işin kapsamı gizlice küçültülüyor ya da gerçekçi olmayan bir beklenti yaratılıyor demektir.

Rakamsız Övgü, Bol Jargon

‘Devrim niteliğinde’, ‘sınırsız potansiyel’, ‘geleceğin teknolojisi’ gibi ifadeler kulağa etkileyici gelir ama hiçbir somut bilgi taşımaz. Bu tür jargon dolu, rakamsız övgü cümleleri genellikle teklifin arkasında net bir plan olmadığının işaretidir.

Sorulması gereken soru basittir: ‘Bu cümleyi çıkarsak geriye hangi somut adım kalıyor?’ Gerçek bir teklifte hangi aracın kullanılacağı, hangi sürecin değişeceği, hangi verinin işleneceği ve sonucun nasıl ölçüleceği net biçimde yazar.

Kapsam Netleşmeden Peşin Ödeme ve Gösterilemeyen Referanslar

Kapsam netleşmeden, yani hangi işin yapılacağı yazılı olarak belli olmadan, ilk görüşmede büyük bir peşin ödeme talep edilmesi dördüncü kırmızı bayraktır. İşin büyüklüğü ve süresi belirsizken alınan büyük bir ön ödeme, işin riskini tamamen karşı tarafa yıkar.

Beşinci işaret ise referans veya örnek iş gösterememedir. ‘Gizlilik sözleşmesi var’ gerekçesi bazen gerçek olabilir, ama isim vermeden bile anonim bir örnek, kullanılan yöntem veya elde edilen ölçülebilir bir sonuç anlatılabilmelidir. Hiçbir somut örnek sunulamıyorsa bu, deneyim eksikliğinin bir göstergesi olabilir.

Sahadan Bir Gözlem

Kendi işimde bu beş işaretin tam tersini standart haline getirdim. İlk görüşmede büyük bir peşin ödeme istemem; önce kapsamı netleştirir, işin kaç saat süreceğini tahmin eder, saatlik ücret üzerinden ilerlerim. İşler genelde 2 saat ile 2 hafta arasında tamamlanan, uzaktan yürütülen görevlerdir — ‘tüm işletmenizi bir haftada dönüştürürüz’ gibi bir vaatte bulunmam, çünkü böyle bir şey mümkün değil.

Bunu söylemek, hızlı veya düşük bütçeli her teklifin kötü niyetli olduğu anlamına gelmiyor. Küçük bütçeli, dürüst ve kapsamı net birçok danışman var. Ama yukarıdaki işaretlerden biri veya birkaçı bir teklifte birden görünüyorsa, imzadan önce ekstra soru sormakta fayda var: ‘Bu rakamı nasıl hesapladınız?’, ‘Kapsamı yazılı olarak alabilir miyim?’, ‘Örnek bir iş gösterebilir misiniz?’

Bu İşi Benden İsteyebilirsiniz

Bu tür bir güven denetimi de dahil olmak üzere AI danışmanlığı işleri genelde 2 saat ile 2 hafta arasında süren, uzaktan yürütülen, saatlik ücretli işlerdir. Aldığınız teklifi birlikte değerlendirmek isterseniz yapay zeka danışmanlığı hizmetim üzerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Her ucuz veya hızlı AI teklifi dolandırıcılık mı demektir?

Hayır. Küçük bütçeli, kısa süreli ve dürüst birçok danışman var; fiyatın veya sürenin kısa olması tek başına sorun değildir. Sorun, bu makalede sayılan işaretlerden birkaçının aynı teklifte birden görünmesidir. Tek bir işaret dikkatli olmayı gerektirir, birkaçının üst üste gelmesi ekstra soru sormayı gerektirir.

Teklifteki fiyat piyasa ortalamasının çok altındaysa bu da bir kırmızı bayrak mı?

Fiyatın kendisi tek başına bir kırmızı bayrak değildir, ama kapsamla uyumsuzsa dikkat edilmelidir. Çok düşük bir fiyatla çok geniş bir kapsamın birlikte vaat edilmesi genellikle ikisinden birinin gerçekçi olmadığı anlamına gelir. Gerçekçi bir fiyat aralığı için AI danışmanlığı ücreti yazısına bakabilirsiniz.

Bir AI danışmanıyla ilk görüşmede hangi soruları sormalıyım?

İlk görüşmede kapsamı, süreyi, ölçüm yöntemini ve ödeme planını netleştiren sorular sormak en sağlıklısıdır. Hangi soruların sorulacağını ve doğru cevabın nasıl göründüğünü ilerleyen bir yazıda ayrıca ele alacağım.

Referans isteyince ‘gizlilik sözleşmesi var’ cevabı alırsam ne yapmalıyım?

Gizlilik sözleşmesi gerçek bir engel olabilir, bu makul bir cevaptır. Ama gizlilik, ismi anmadan anonim bir örnek anlatmaya engel değildir: hangi tür bir sorunla başlandığı, hangi yöntemin uygulandığı ve sonucun nasıl ölçüldüğü isim vermeden de aktarılabilir. Bu düzeyde bir anlatım bile gelmiyorsa dikkatli olun.