Kaynak: https://oguzerol.com/bagli-acilir-listeli-ozel-formlar/ [ Görseli büyüt](https://oguzerol.com/gorseller/hizmet-kapaklari/bagli-acilir-listeli-ozel-formlar-webapp-v2-tr.webp) # Excel ve Google Sheets İçin Bağlı Açılır Listeli Özel Formlar [Oğuz Erol](https://oguzerol.com/hakkimda/) | 4 dk okuma ## Öne çıkanlar - Ürün, bağlantı ve ölçü seçenekleri ortak veritabanında ilişkili kayıtlar olarak tutulur. - Her kullanıcı kendi hesabıyla görevine uygun ekrana girer; erişim ve seçim kuralları sunucuda uygulanır. - Arama ekranı ve katalog yönetimiyle başlayıp stok, fiyat ve onay ihtiyaçlarını aşamalı ekleyebiliriz. Excel’de bağımlı açılır liste veya Google Sheets’te *dependent dropdown* arıyorsanız, ihtiyacınız genellikle aynıdır: ilk seçim ikinci listenin seçeneklerini daraltsın. Kategori “Kablo” olduğunda yalnız kablolar, bağlantı “USB-C” olduğunda yalnız uyumlu uzunluklar görünsün. Bağlı seçimi tabloda kurabilirsiniz; ekibin günlük veri girdiği, uzun katalogları yönettiği ve farklı yetkilerle çalıştığı iş için özel web uygulaması geliştiriyorum. Ben bu seçimleri, stok, müşteri, fiyat ve kullanıcı yetkisiyle birlikte çalışan özel bir web formuna dönüştürüyorum. Fark yalnız daha güzel bir açılır kutu değildir: seçenekler birbiriyle tutarlı kalır, geçersiz bir ürün bileşimi kayıt olurken de engellenir ve katalog değişikliğini kimlerin yapacağı bellidir. ## Ortak veritabanı, kullanıcı hesapları ve yönetim ekranı Bu işin hakkı, ekibin güvenle veri girebildiği ve sizin yönetebildiğiniz bir web uygulamasıdır. Kategori, ürün ve ölçüler ortak veritabanında ilişkili kayıtlar olarak tutulur. Kullanıcılar kendi hesaplarıyla giriş yapar; satış çalışanı sipariş oluştururken katalog sorumlusu seçenekleri yönetir. Her rolün okuyabileceği ve değiştirebileceği kayıtları sunucuda sınırlarım. Liste uzadığında yüzlerce seçeneği tek kutuya doldurmak yerine ürün adı veya koduyla arama, kategori filtresi ve açıklayıcı ürün bilgileri sunarım. Geçersiz birleşim, zorunlu alan ve mükerrer kayıt kuralları kaydetme sırasında uygulanır. Katalog seçenekleri yönetim panelinden güncellenir; yeni bir kuralın ayarla mı, geliştirmeyle mi ekleneceği kapsamda açıkça belirlenir. Böyle bir sistem hayal değil; büyük bir yazılım bütçesi gerektirmek zorunda da değil. Önce gerekli seçim ekranını, veritabanını ve kullanıcı rollerini kurarız. Stok, fiyat ve onay adımlarını ihtiyaç sırasına göre ekleyebiliriz. Geliştirme, veri aktarımı, barındırma, yedek ve bakım maliyetlerini ilk sürümün kapsamıyla birlikte açıklarım. ## Üç bağlı seçim: kategori, bağlantı, uzunluk Aşağıdaki anlatım ve kapak görseli örnek bir ürün kataloğudur; tamamlanmış müşteri projesi değildir. | Adım | Kullanıcının seçimi | Bir sonraki alanda görünen | | --- | --- | --- | | Kategori | Kablo | Kablolara tanımlanan bağlantılar | | Bağlantı | USB-C | Bu bağlantıya ait uzunluklar | | Uzunluk | 1 m | SKU K-101, kullanılabilir stok 24 | | Kategori değişikliği | Adaptör | Eski bağlantı ve uzunluk temizlenir | Kategori değiştiğinde eski “1 m” değeri görünmez alanda sessizce taşınmaz. Form yeni kategoriye ait geçerli bir seçim ister. Kaydet düğmesine basıldığında aynı ilişki sunucuda tekrar kontrol edilir. Ekran açıkken ürün pasife alınmışsa, kullanıcıya nedeni gösterilerek yeniden seçim yaptırılır. Stok bilgisiyle sipariş ayırma da aynı işlem değildir. “24 adet var” göstermek tek başına o stoğu rezerve etmez. Siparişin ne zaman stok ayıracağı ayrıca belirlenir; bunun için [rezerve stok takibini](https://oguzerol.com/rezerve-stok-takip-uygulamasi/) seçim formuna bağlayabilirim. ## Excel veya Google Sheets ne zaman yeter? Az seçenekli, herkesin aynı kataloğu gördüğü bir iç tablo için veri doğrulama ve kaynak listeler yeterli olabilir. Sheets [bir aralıktan açılır liste oluşturmayı ve çoklu seçimi](https://support.google.com/docs/answer/186103?co=GENIE.Platform%3DDesktop&hl=en) destekler. Bağımlı seçimler [AppSheet’te de kurulabilir](https://support.google.com/appsheet/answer/10106620?hl=en). Yalnız bu özellik için özel yazılım yaptırmanız gerekmez. Özel form; müşteriye göre ürün görünürlüğü, seçilen modele göre ölçü aralığı, telefonda hızlı arama veya siparişin durumuna bağlı düzenleme gibi kuralları aynı iş ekranında toplamak istediğinizde anlam kazanır. Çok uzun listede her seçeneği açılır kutuya doldurmak yerine [ürün arama ekranı](https://oguzerol.com/uzun-urun-listesi-arama-ekrani/) kullanmak daha uygun olabilir. ## Listeyi kimin değiştireceği de tasarımın parçası Kategori, ürün ve seçenekleri ayrı kayıtlar olarak tutarım. Yetkili katalog sorumlusu yeni bağlantı ekleyebilir; satış kullanıcısı siparişte seçim yapar ama kataloğu değiştiremez. Ürün kodu kalıcı olur, görünen ad değiştiğinde eski sipariş yanlış ürüne bağlanmaz. Kullanılmayan bir seçeneği pasife almakla geçmiş siparişlerden silmek farklı işlemlerdir. İlk sürümü planlamak için örnek kataloğunuzu, geçerli ve geçersiz birkaç birleşimi, fiyatın hangi alanlardan hesaplandığını ve kullanıcı rollerini incelerim. Hesap da gerekiyorsa [fiyat ve maliyet ekranını](https://oguzerol.com/fiyat-maliyet-hesaplama-ekrani/) aynı akışa ekleyebiliriz. Veri aktarımı, barındırma, yedek ve katalog bakımı yazılı kapsama girer. ## Sıkça Sorulan Sorular ### Excel ve Sheets verilerimi tamamen bırakmam gerekir mi? Hayır. Katalog ilk olarak dosyadan alınabilir veya belirlenmiş aralıklarla eşitlenebilir. Hangi kaynağın esas olduğu net olmalıdır; hem tabloda hem uygulamada aynı alanı kontrolsüz değiştirmek çakışma yaratır. ### Bağlı liste ile koşullu soru aynı şey mi? Bağlı liste mevcut bir alanın seçeneklerini daraltır. Koşullu soru ise verilen yanıta göre farklı alan veya bölüm gösterir. İkisini birlikte kullanabiliriz; [koşullu web formunda](https://oguzerol.com/kosullu-sorulu-web-formu/) bu ayrımı örnekledim. ### Her müşteri yalnız kendisine açık ürünleri görebilir mi? Bu kural uygulama ve veri erişiminde uygulanırsa evet. Yalnız ekranda bazı seçenekleri gizlemek yeterli değildir. Başka müşterinin ürün koduyla yapılan istekler de reddedilmelidir. ## İhtiyacınızı konuşalım [Ürün listenizi ve seçim sırasını konuşalım; size özel formun kapsamını çıkaralım.](https://oguzerol.com/iletisim/) [Excel’den web uygulamasına geçişin tamamını inceleyin.](https://oguzerol.com/excel-web-uygulamasi/) ## Bu hizmetin kapsamı Bu hizmet, kullanıcıya ve sipariş durumuna göre katalog seçimini denetleyen özel uygulama içindir. Tablo içinde kurulacak başlangıç listeleri için [Excel bağlı açılır liste](https://oguzerol.com/excel-bagli-acilir-liste/) ve [Sheets bağlı açılır liste](https://oguzerol.com/google-sheets-bagli-acilir-liste/) rehberleri ayrı yöntemleri anlatır. Özel formda ekranda sunulan seçenek kadar kaydın gönderildiği anda geçerli ürün ilişkisini de kontrol ederim. [Başa dön ↑](https://oguzerol.com/bagli-acilir-listeli-ozel-formlar/#icerik) ## Bunları da okumak ister misiniz? [Uzun Ürün Listesi Arama EkranıUzun ürün listelerinde kod, ad, marka veya modelle arama yaparak doğru kaydı seçmenizi sağlayan özel ekran. Excel ve Google Sheets akışına uygundur.](https://oguzerol.com/uzun-urun-listesi-arama-ekrani/)[Google Sheets Çoklu Kullanıcı ve Eşzamanlı Veri GirişiGoogle Sheets çoklu kullanıcı ayarları ve aynı kayıtta çakışma yönetimi. Paylaşım, form ve gerektiğinde sürüm kontrolü olan özel giriş ekranını değerlendirin.](https://oguzerol.com/eszamanli-veri-giris-uygulamasi/)[Kurallı Veri Giriş FormuEksik, zorunlu veya birbiriyle uyumsuz bilgileri kayıt tamamlanmadan gösteren işinize özel form. Excel ve Google Sheets akışına uygundur. Örnekle başlayalım.](https://oguzerol.com/kuralli-veri-giris-formu/) [Tüm yazılara göz atın →](https://oguzerol.com/yazilarim/) NE İSTEYEBİLİRSİNİZ ## Nasıl çalışıyorum? Çalışma saati paketleri WhatsApp’tan ya da telefonda işinizden ve ihtiyacınızdan bahsedin; **5 ile 40 saat arasında bir çalışma paketinde** anlaşalım, ben gerekenleri yapmaya başlayayım. Aldığınız şey bir takvim aralığı değil, doğrudan sizin işinize harcanacak net mesai. 40 saati üç gün aralıksız çalışarak da kullanabiliriz, bilerek zamana yayıp bir yılda da bitirebiliriz — işin gerektirdiği neyse o. İşin ne kadar süreceğini tahmin etmeye değil, işi yapmaya vakit harcarım; harcadığım her saatin işinizde kalıcı bir karşılığı olur. Faydalı olduğunu düşündüğünüz sürece bu şekilde devam ederiz. ÇALIŞMA BLOKLARI ## Neden aylık değil? 40 saat 1 hafta mı oluyor? Aylık sabit ücrette iki taraf da yanlış yere bakar: siz sabit gidere, karşı taraf kaç tane daha böyle sözleşme bağlayabileceğine. Saat üzerinden çalışınca ikimizin de baktığı yer aynı olur — yapılan işin gerçek değeri. "Toplamda ne kadar tutar?" sorusunun peşinen net bir cevabı olmaması bu modelin doğal maliyeti, farkındayım. Ama sonuç üretmeyen bir yapıya aylarca sabit ücret ödemek yerine yalnızca işinize ayrılan nitelikli zamanı ödersiniz, o zamanın nereye gittiğini de baştan sona görürsünüz. Müşterilerimin benimle tekrar tekrar çalışmasının sebebi bu. 5saat10.000₺ + KDVsaat başı 2.000₺[Bu bloğu seç](https://wa.me/905496546489?text=Merhaba%2C%205%20saatlik%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma%20blo%C4%9Fu%20hakk%C4%B1nda%20bilgi%20almak%20istiyorum.) 10saat15.000₺ + KDVsaat başı 1.500₺[Bu bloğu seç](https://wa.me/905496546489?text=Merhaba%2C%2010%20saatlik%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma%20blo%C4%9Fu%20hakk%C4%B1nda%20bilgi%20almak%20istiyorum.) 20saat24.000₺ + KDVsaat başı 1.200₺[Bu bloğu seç](https://wa.me/905496546489?text=Merhaba%2C%2020%20saatlik%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma%20blo%C4%9Fu%20hakk%C4%B1nda%20bilgi%20almak%20istiyorum.) 40saat40.000₺ + KDVsaat başı 1.000₺[Bu bloğu seç](https://wa.me/905496546489?text=Merhaba%2C%2040%20saatlik%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma%20blo%C4%9Fu%20hakk%C4%B1nda%20bilgi%20almak%20istiyorum.)