Kaynak: https://oguzerol.com/excel-i-web-uygulamasina-cevirme/

[![Örnek senaryo: Excel'de satır satır bölüm şefine düşen iki kalemlik talebin toplamı 49.800 TL olduğu için uygulama onayı fabrika müdürüne yönlendirir; talep onay beklerken sipariş açılmaz.](https://oguzerol.com/gorseller/senaryo/excel-i-web-uygulamasina-cevirme-senaryo-tr.webp)

Görseli büyüt](https://oguzerol.com/gorseller/senaryo/excel-i-web-uygulamasina-cevirme-senaryo-tr.webp)

# Excel'den Uygulama Yapmak: Yapay Zekâyla Yedi Adımlık Rehber

[Oğuz Erol](https://oguzerol.com/hakkimda/)  |  17 dk okuma  |  Yayın: 3 Ağustos 2026  |  Güncelleme: 24 Ekim 2026

## Kısa özet

Excel dosyanızı çok kullanıcılı web uygulamasına çevirmenin yedi adımı: dosyayı okuma, tablo, rol, kural, göç ve kesme. Yapay zekâ nerede durur, görün.

Excel dosyanızı yapay zekâyla bir web uygulamasına çevirebilirsiniz, ama zor kısım ekranı üretmek değil, dosyanın içine gömülmüş iş kurallarını bulmaktır. Yapay zekâ dosyayı özetler, tablo ve ekran taslağı önerir, kodu yazar. Hangi formülün gerçek bir kural olduğuna, kimin neyi göreceğine ve onaylayacağına siz karar verirsiniz. Aşağıdaki kurgusal satın alma dosyası, yıllardır kimsenin fark etmediği dört kural hatası saklıyordu. Biri yüzünden bir departmanın bütçeyi aştığı görünmüyordu: Excel yaklaşık yüzde 99 gösteriyordu, gerçek kullanım yüzde 101’di.

Kendiniz yapabilir misiniz? Tek kişilik bir takip ekranını ya da bir prototipi evet. Birden çok kişinin farklı yetkiyle çalıştığı bir uygulamada ise yetkinin sunucuda uygulandığını, onay kuralının kayıt anında çalıştığını ve iz kaydının silinemediğini sınamanız gerekir. Bunları nasıl sınayacağınızı aşağıda yazıyorum.

[![Excel'den web uygulamasına beş adım: tablonun okunması, kimin neyi göreceğinin yazılması, ilk sürümün gerçek veri kopyasıyla açılması, Excel'le yan yana çalışma, geçiş ve bakım.](https://oguzerol.com/gorseller/web-uygulama/excelden-web-uygulamasina-5-adim.webp)](https://oguzerol.com/gorseller/web-uygulama/excelden-web-uygulamasina-5-adim.webp)

Görseldeki beş adım, aşağıdaki yedi adımın özetidir. Görseldeki ilk sürüm denemesi, aşağıda paralel dönemde deneme kopyasıyla yapılır.

Verinin nerede barınacağı ve kodun teslimi kararını göçe başlamadan verin; aşağıdaki “Nasıl başlanır, veri ve kod kimin?” bölümü bu sınırı açıklar.

## Örnek: üç yıllık satın alma talep dosyası

*Örnekteki bütün sayılar, bu sayfa için yazdığım bir Python betiğinin ürettiği kurgusal veriden geliyor, gerçek bir müşteri dosyası değildir.*

Hidrolik silindir üreten bir sanayi firması düşünün. Satın alma talepleri üç yıldır paylaşılan tek bir çalışma kitabında. Dosyaya 20 kişi yazıyor: beş departmandan 11 talep eden, 5 bölüm şefi, 2 satın alma uzmanı, fabrika müdürü ve genel müdür. Kurala göre talep toplamı 25.000 TL’ye kadar bölüm şefi, 150.000 TL’ye kadar fabrika müdürü, üstünde genel müdür onaylar. Dövizli kalemler, her hafta elle güncellenen tek bir kur hücresiyle TL’ye çevriliyor.

| sekme | satır | ne olduğu |
| --- | --- | --- |
| Talepler | 1.996 kalem (986 talep) | veri: talep, onay, durum, tedarikçi |
| Malzemeler | 420 | veri: kod, ad, kategori |
| Tedarikçiler | 43 | veri: unvan, vergi no |
| Limitler | 4 | parametre: iki onay eşiği ve kur |
| Bütçe | 5 | rapor: departman bütçesi ve kullanılan |
| Özet | 5 | rapor: departman bazında sayım |
| Talepler (2) | 612 | iki yıl önce alınmış kopya |

## Göç provasında sessizce bozulan üç veri türü

Dosyada doğru görünen bir değer, saklanan veriyle aynı olmayabilir. Göç provasında yalnız satır sayısını değil, kodların ve tarihlerin anlamını da karşılaştırırım.

**Uzun numaralar ve baştaki sıfırlar.** 24 Ekim 2026 kontrolünde [Microsoft’un otomatik dönüştürme belgesi](https://support.microsoft.com/en-us/excel/data-import-and-analysis-options-in-excel), sayısal dönüşümün baştaki sıfırları kaldırabildiğini ve uzun sayılarda ilk 15 basamaktan sonrasını değiştirebildiğini anlatıyor. Ürün kodu, barkod, telefon ve hesap tanımlayıcıları toplanacak miktarlar değildir; uygulamada metin alanı olarak tanımlanır.

Kurgusal ürün kodu `00123` dosyada `123` olmuşsa, hücre biçimini sonradan metne çevirmek kayıp sıfırları geri getirmez. Aynı şekilde saklanırken değişmiş uzun bir tanımlayıcıyı göç sırasında tahminle tamamlamam. Orijinal kayıtla karşılaştırır, eşleşmeyeni düzeltme listesine ayırırım. Bilimsel gösterim tek başına veri kaybının kanıtı değildir; hücrenin gerçek değeri ayrıca incelenir.

**Tarih sistemleri ve metin tarihler.** 24 Ekim 2026 kontrolünde [Microsoft’un tarih sistemleri açıklaması](https://support.microsoft.com/en-gb/excel/date-systems-in-excel), 1900 ve 1904 sistemleri arasında 1.462 günlük fark olduğunu belirtiyor. Eski bir dosyadan dönüşümsüz alınan seri değerler yanlış tarihe kayabilir. `12.03.2024`, `12/3/24` ve `Mart 2024` gibi metinler de aynı kesinlikte tarih değildir; gün/ay sırası baştan kararlaştırılır.

Provada her alan için beklenen veri türünü yazar, tarihlerin en küçük/en büyük değerlerine ve geçersiz örneklere bakarım. Kaynaktaki seçili kayıtlar uygulamadaki karşılıklarıyla yan yana kontrol edilir. Yapay zekâ dönüşüm adaylarını bulmaya yardımcı olabilir; belirsiz kodu veya tarihi insan kararı olmadan değiştiren son karar mercii olmaz.

## 1. Dosyayı okumak: hangi sekme veri, hangisi rapor?

Dosyayı okumanın amacı, her sekmenin ne olduğunu ve hangi formülün iş kuralı taşıdığını yazılı hâle getirmektir. Betik dosyayı açıp her sekmede kaç sabit hücre ve kaç formül olduğunu, hangi formülün hangi sekmeye baktığını saydı. Bu sayım sekmeleri dörde ayırdı:

- **Veri:** başka sekmelerin baktığı ya da insanların elle doldurduğu sekme. Talepler, Malzemeler, Tedarikçiler.
- **Parametre:** az satırlı, başka sekmelerin baktığı ayar sekmesi. Limitler. Taşınırken veri olur, ama değişikliği yetki ve iz kaydı ister.
- **Rapor:** kimsenin bakmadığı, kendisi başka sekmelere bakan formül sekmesi. Bütçe ve Özet taşınmaz, uygulamada yeniden kurulur.
- **Kopya:** başlıkları Talepler’le aynı, hiçbir formülün bakmadığı sekme. Talepler (2) taşınmaz, arşivde kalır.

Sayımın ikinci bulgusu daha önemliydi: Malzemeler ve Tedarikçiler sekmelerine tek bir formül bakmıyor. Talep satırı malzemeye ve tedarikçiye formülle değil, elle yazılan kod ve unvanla bağlanıyor. Bu bağ yazım hatasında sessizce kopuyor.

**Kim yazıyor?** Microsoft’un sayfasına göre Değişiklikleri Göster, Microsoft 365 için Excel’de son 365 günün düzenlemelerini kimin, nerede, ne zaman yaptığıyla ve önceki değerle gösteriyor ([Microsoft Destek](https://support.microsoft.com/en-us/office/show-changes-that-were-made-in-a-workbook-978ceea7-bbf6-4337-bca7-22e7cc9892e8), 16 Ekim 2026’da okudum). Bu kayıt bir yılla sınırlı ve değişikliğin nedenini söylemiyor, bu yüzden kullanıcılarla da konuşmak gerekiyor. Örnekte Değişiklikleri Göster, son bir yılda Durum sütununu 14 kişinin değiştirdiğini gösteriyor. Görüşmelerde bunların 7’sinin, kendi talebini iptal eden talep eden olduğu çıktı. Excel aynı hücreye “Onaylandı” yazmalarını da engellemiyordu.

**Hangi formül iş kuralı taşıyor?** Talepler’de iki formül sütunu var: tutar ve onay seviyesi. Bütçe sekmesindeki toplama formülü de bir kural taşıyor: “onaylanmış talep” tanımını. Üçünü de ayrı ayrı yazdım.

### Yapay zekâya dosyayı okutmak için örnek istem

Aşağıdaki istem bir örnektir. Bu sayfa için bir modelde çalıştırmadım, sonuç iddia etmiyorum. Dosyanın kişi adları maskelenmiş bir kopyasıyla kullanılır:

> Ekte bir satın alma talep dosyasının .xlsx kopyası var, kişi adları maskelendi. 1) Her sekmeyi “veri / parametre / rapor / kopya” diye sınıflandır ve gerekçeni yaz. 2) Formül içeren her sütun için formül metnini aynen yaz ve bir iş kuralı taşıyıp taşımadığını söyle. 3) Başka sekmeye bakan bütün formülleri listele. 4) Aynı bilginin farklı yazıldığı sütunları say (ör. Durum’daki farklı değerler). 5) Emin olmadığın her yeri “emin değilim” diye işaretle, tahmin etme. Kural önerme, yalnız gördüğünü yaz.

Dosyayı CSV’ye çevirip vermeyin. Microsoft’a göre CSV yalnız etkin sayfayı kaydediyor ve metin biçimlerinde bütün biçimlendirme siliniyor ([Microsoft Destek](https://support.microsoft.com/en-us/office/save-a-workbook-to-text-format-txt-or-csv-3e9a9d6c-70da-4255-aa28-fcacf1f081e6), 16 Ekim 2026’da okudum). Formül metninin modele ulaştığını, modelin formülü aynen yazıp yazmadığına bakarak kontrol edin.

**Yapay zekânın sınırı:** model sekmeleri sınıflandırır ve formülleri açıklar. “Bu formül bir kural mı, kural doğru mu” sorusunu sekmenin sahibi cevaplar. Model, Durum sütunundaki “OK” değerinin bir onay mı yoksa satın almanın notu mu olduğunu bilemez.

## 2. Tablolar ve ilişkiler: sekmeden veritabanına

İkinci adımda her kayıt türü kendi tablosuna ayrılır, tablolar birbirine değişmeyen bir kimlikle (anahtarla) bağlanır. Excel’de bir satır hem talebi, hem kalemi, hem onayı, hem siparişi taşıyor. Uygulamada bunlar ayrı kayıtlardır:

| Excel’de | uygulamada tablo | anahtar ve bağ |
| --- | --- | --- |
| Talep No, Tarih, Talep Eden | talep | talep_id → kullanıcı, departman |
| Malzeme, Miktar, Fiyat, Para Birimi | talep_kalemi | kalem_id → talep, malzeme |
| Onaylayan, Onay Tarihi, Durum | onay | onay_id → talep, onaylayan |
| Tedarikçi, Sipariş No | siparis | siparis_id → talep, tedarikçi |
| Malzemeler, Tedarikçiler | malzeme, tedarikci | kod ve vergi no tekil |
| Limitler | onay_esigi | geçerlilik tarihiyle |
| Talep Eden adları | kullanici | herkesin kendi hesabı |

İki karar Excel’de hiç yoktu. Birincisi, onay kaydı onay anındaki TL tutarını ve kuru kendisiyle birlikte saklar, formül gibi her gün yeniden hesaplanmaz. İkincisi, onay eşikleri geçerlilik tarihiyle tutulur: eşik değişirse eski talepler eski eşikle değerlendirilir.

**Yapay zekânın sınırı:** model ilk adımın çıktısından bu tabloyu taslak olarak önerebilir. Neyin anahtar olacağına ve onay tutarının dondurulup dondurulmayacağına finans ve satın alma karar verir. Bu kararlar raporların doğruluğunu belirler.

## 3. Roller ve yetkiler: kim neyi görür, kim neyi değiştirir?

Üçüncü adımda her rolün neyi göreceği, gireceği ve onaylayacağı yazılır. Bu kural ekranda değil, sunucuda uygulanır: kullanıcının göremeyeceği satır tarayıcıya hiç gelmez. Örnek için önerdiğim tablo:

| rol | görür | girer, değiştirir | onaylar | yapamaz |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Talep eden | kendi talepleri | talep açar, onaya kadar düzenler | yok | başkasının talebini görmek |
| Bölüm şefi | departmanının talepleri, bütçesi | yorum, geri gönderme | 25.000 TL’ye kadar | kendi talebini onaylamak |
| Satın alma | onaylı talepler, tedarikçiler | tedarikçi, gerçek fiyat, sipariş no | yok | tutar, eşik değiştirmek |
| Fabrika müdürü | bütün talepler | yorum, geri gönderme | 150.000 TL’ye kadar; şeflerin talepleri | kendi talebini onaylamak |
| Genel müdür | bütün talepler, bütçe | eşik değişikliği onayı | 150.000 TL üstü; fabrika müdürünün talepleri | kendi talebini onaylamak |
| Yetkili kurul üyesi | genel müdürün talepleri | yok | genel müdürün talepleri | başka talep onaylamak |
| Finans | bütün talepler, bütçe, iz kaydı | bütçe tutarı, kur kaydı | yok | talep açmak, onaylamak |
| Sistem yöneticisi | kullanıcı listesi | kullanıcı, rol | yok | veriyi değiştirmek |

Önerdiğim temel kural: kimse kendi talebini onaylamaz, talep bir üst onaycıya gider. Genel müdürün talebini kimin onaylayacağını şirketinizin imza yetkileri belirler. Örnekte bu, yönetim kurulunun yetkilendirdiği bir üye; dosyaya yazan 20 kişiden biri değil, uygulamada yalnız bu onay için hesabı olur. Örnekte şeflerin açtığı taleplerin 26’sını şefler kendileri onaylamıştı. Excel’de bunu engelleyen hiçbir şey yoktu, çünkü “Onaylayan” sütunu serbest metin.

**İz kaydı**, her değişikliğin silinemeyen satırıdır: kim, ne zaman, hangi kayıt, hangi alan, eski değer, yeni değer. Herkesin kendi hesabıyla girmesini öneririm, ortak kullanıcı adıyla iz kaydı anlamını yitirir. Giriş yöntemi ilk adımda yazılı belirlenir.

**Yapay zekânın sınırı:** model ilk adımdaki yazar listesinden bir rol taslağı çıkarabilir. Kimin neyi göreceği bir yönetim kararıdır, modelden gelmez.

## 4. Kuralları formülden doğrulama ve iş akışına taşımak

Dördüncü adımda her formül bir kurala çevrilir ve kural, veri girilirken ya da onay verilirken uygulanır. Örnekteki formüller şöyle (Talepler sekmesi, Türkçe Excel):

- Tutar, L2: `=H2*J2*EĞER(K2="EUR";Limitler!$B$5;1)`
- Onay seviyesi, M2: `=EĞER(L2<=Limitler!$B$2;"Bölüm şefi";EĞER(L2<=Limitler!$B$3;"Fabrika müdürü";"Genel müdür"))`
- Bütçede kullanılan, Bütçe!C2: `=ÇOKETOPLA(Talepler!L:L;Talepler!E:E;A2;Talepler!P:P;"Onaylandı";Talepler!C:C;">="&$G$1)`

Betik bu formüllerin bugün verdiği sonucu, kuralın gerektirdiğiyle karşılaştırdı. 919 onaylı talepte üç formül hatası çıktı. Dördüncü hata formülde değil, insanların davranışındaydı ve formüller onu yakalamıyordu:

| hata | Excel’de ne oldu | uygulamada kural |
| --- | --- | --- |
| Seviye satırdan hesaplanıyor | 76 talepte toplam bir üst onaycıyı gerektiriyordu, alt seviye onayladı | Seviye talep toplamından |
| Kur canlı | 7 talepte Onay Seviyesi sütunu bugün, onay günündekinden yüksek onaycı gösteriyor | Onay anındaki kur ve tutar saklanır |
| Durum serbest metin | 87 onaylı talepte “Onaylandı ” (sonda boşluk), “OK” ya da “Onay” yazıyor, bütçe formülü bunları saymıyor | Durumu yalnız yetkili onaycı değiştirir |
| Talep bölme | 11 grup: aynı kişi, aynı tedarikçi, dört iş günü içinde, her biri 25.000 TL altında, toplamı üstünde | Onaycıya uyarı, engel değil |

**Bütçe formülü hakkında bir çekince:** “Onaylandı ” gibi sondaki boşluklu bir metnin ÇOKETOPLA’nın “Onaylandı” ölçütüyle eşleşmediğini, joker karakter yoksa ölçütün hücreyle tam eşleştiği davranışına dayanarak yazdım. Microsoft’un sayfası bunu açıkça yazmıyor ve ben Excel’de denemedim. Kendi dosyanızda yoklamak için Durum sütununun benzersiz değerlerini listeleyin: Microsoft 365, Excel 2021 ve sonrasında `=BENZERSİZ(P2:P2000)` ([Microsoft Destek](https://support.microsoft.com/en-us/office/unique-function-c5ab87fd-30a3-4ce9-9d1a-40204fb85e1e)), daha eski sürümde sütunun kopyasında Veri > Veri Araçları > Yinelenenleri Kaldır ([Microsoft Destek](https://support.microsoft.com/tr-tr/office/benzersiz-de%C4%9Ferleri-filtreleme-veya-yinelenen-de%C4%9Ferleri-kald%C4%B1rma-ccf664b0-81d6-449b-bbe1-8daaec1e83c2), ikisini de 16 Ekim 2026’da okudum). Aynı görünen iki değer çıkarsa `=UZUNLUK(P2)<>UZUNLUK(KIRP(P2))` baştaki, sondaki ya da fazladan iç boşluğu olan satırları DOĞRU diye işaretler. Bölünmez boşluğu (web’den kopyalanan metinde görülen NBSP) yakalamaz.

Bölünmüş talep tespitindeki “dört iş günü” başlangıç önerimdir, ölçülmüş bir doğru değildir. Örnekte betiğin bulduğu 11 grubun hepsi aynı alımın parçalarıydı. Gerçek dosyada tesadüfen yan yana düşen talepler de çıkar. Bu yüzden kural engellemez, onaycıya aynı kişinin aynı tedarikçiye son dört iş günündeki diğer taleplerini gösterir.

**Excel içinde düzeltilebilir mi?** Kısmen. Talep toplamını bir yardımcı sütunda `=ETOPLA($A:$A;A2;$L:$L)` ile alıp seviyeyi ondan hesaplarsanız 76 talebin hepsi işaretlenir. Ama toplam bugünkü kurla hesaplandığı için onay günü doğru onaylanmış 15 talep de hatalı görünür (tablodaki 7’den ayrı bir ölçüm). Sebep aynı: Excel onay anını dondurmuyor, bir onay kaydı dondurur.

Bir kural daha öneririm: satın almanın girdiği gerçek fiyat onaylanan tutarı yüzde 5’ten fazla aşarsa talep yeniden onaya döner. Yüzde 5 de başlangıç önerimdir.

**Yapay zekânın sınırı:** model her formülü düz cümleye çevirir, kural için deneme durumları yazar (“24.900 TL’lik iki kalem, toplam 49.800: fabrika müdürü”). Eşiği, istisnayı ve uyarının mı engelin mi olacağını kuralın sahibi onaylar.

## 5. Veriyi temizlemek ve göç provası

Göç provası, verinin kopyasını yeni veritabanına baştan sona aktarıp her satırın hesabını vermektir. Bu adım kod ister. Örnekte ilk prova 1.996 satırın 1.129’unu reddetti. En büyük pay kişi adlarındaydı: 18 kişi 29 farklı yazımla geçiyordu (“M. Kaya”, “Mehmet KAYA” gibi) ve tek bir eşleme tablosu hepsini çözdü. İkinci provada 1.996 satırın tamamı aktarıldı.

Kod yazmadan yapabileceğiniz kısım: Talep Eden, Onaylayan ve Tedarikçi sütunlarının benzersiz değer listesini çıkarın, yanına “doğru ad” sütunu açıp doldurun. Bu liste, provada kullanılacak eşleme tablosunun kendisidir.

Malzeme kodu boş satırlarda yapay zekâ gerçekten işe yarar: malzeme adından en yakın kodu önerir. Örnekteki öneriler benzetimdir, model çalıştırmadım. Benzetimde model çoğu satırda doğru kodu buluyor, listede karşılığı olmayan malzemeyi çoğunlukla fark ediyor, birkaç satırda yanılıyor ya da emin olamıyor. Bu yüzden her öneri, onaylayan kişinin adıyla eşleme tablosuna girer.

Temizlikle çözülmeyen bir sorun var: Excel onay anındaki kuru saklamadığı için geçmiş onayların TL tutarı dosyada yok. Örnekte kur geçmişi muhasebeden alındı ve dövizli kalemler onay tarihine göre yeniden hesaplanıp “geriye dönük hesap” diye işaretlendi. Mükerrer kayıt birleştirme, provanın satır hesabı, gölge dönem ve geri dönüş planı [Excel’den SQL veritabanına geçiş sayfasında](https://oguzerol.com/excel-sql-veritabani-gecisi/) bir örnekle ayrıntılı duruyor.

## 6. Raporları yeniden kurmak

Kullanıcılar, ihtiyaç duydukları rakamı yeni sistemde bulamadıkları gün Excel’e döner. Raporları şöyle yeniden kurarım:

1. **Envanter:** her raporu ve onu kimin, ne sıklıkla kullandığını yazarım. Kimsenin sahiplenmediği rapor kurulmaz.
2. **Aynı rakam:** eski rapordaki her rakam için yeni sistemde bir sorgu yazılır. İkisi aynı dönem ve aynı filtreyle çalıştırılır.
3. **Eşitleme:** iki tarafın farkı satır satır bir fark tablosuna dökülür. Her farkın nedeni yazılır. Rapor, kalan bütün farklar açıklanana kadar bitmiş sayılmaz.

Örnekte bu karşılaştırma bir karara vardı. Bakım departmanının bu yılki bütçesi 6.010.000 TL. Excel’in Bütçe sekmesi yaklaşık yüzde 99 kullanıldığını gösteriyordu (5.949.733 TL), uygulamanın hesabı yüzde 101 (6.069.502 TL). Bakım bütçeyi aşmıştı. Fark tablosu:

| kalem | tutar |
| --- | --- |
| “Onaylandı” yazılmadığı için Excel’in saymadığı 20 talep | +258.036 TL |
| Excel’in dövizli kalemleri onay günü yerine bugünkü kurla toplaması | −138.267 TL |
| **Fark** | **+119.769 TL** |

İki hata ters yönde çalıştığı için birbirini kısmen gizliyordu. Karar finansın ve genel müdürün: Bakım’ın yeni talepleri yıl sonuna kadar şef onayından sonra fabrika müdürüne de gider. Uygulamada bu, departman bütçesi aşılınca onay zincirine bir adım ekleyen bir kuraldır.

## 7. Paralel dönem ve kesme

Paralel dönemde Excel iş yapılan tek kaynak olarak kalır, her gece kopyası yeni sisteme aktarılır ve raporlar iki tarafta karşılaştırılır. İki sisteme aynı talebi elle yazdırmayı önermem. Bu sırada her rol, yeni sistemin deneme kopyasında kendi işini yapar.

Paralel dönem takvimle değil ölçütle biter. Başlangıç önerim: art arda üç gece raporlar yalnız açıklanmış farklar veriyor ve en az bir dönem kapanışı (örnekte bütçe raporunun ay sonu) iki tarafta aynı çıkıyor. Örnekte fark her gece aynı iki kalemden geliyordu. Ardından kesme, yani Excel’in salt okunur yapılıp uygulamanın tek kaynak olduğu an, için şu koşullara bakarım:

1. Her satır aktarılmış ya da yazılı kararla kapsam dışı.
2. Her rolden en az bir kişi kendi işini deneme kopyasında yaptı.
3. Açık talepler yeni sistemde doğru onaycının önünde.
4. Yedekten geri yükleme bir kez denendi.

**Kesmeden sonra Excel ne olur?** Eski dosya salt okunur arşivde kalır. Excel’le analiz yapmaya devam edebilirsiniz: listelerin kullanıcının yetkisiyle filtrelenmiş Excel dışa aktarımı ihtiyaca göre kurulabilir, kapsamı ilk adımda yazılı belirlenir. Olmaması gereken tek şey, aynı bilgiyi hem uygulamaya hem bir Excel dosyasına elle yazmaktır.

## Uygulama canlıdayken yapay zekâ neyi görür?

Uygulama yayına girdikten sonra modele hiçbir satır yetki filtresinden geçmeden gitmez. Bir bölüm şefi “bu ay en çok hangi malzemeyi aldık” diye sorarsa model yalnız o şefin görebildiği departman verisiyle cevap verir.

**Kişisel veri nerede?** Talep eden ve onaylayan adları çalışanların kişisel verisidir. KVKK’ya göre kişisel veri, kimliği belirli ya da belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her bilgidir ([6698 sayılı Kanun](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf), md. 3). Kanun verinin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü işlenmesini istiyor (md. 4/2-ç). Bu yüzden dosyayı modele adları maskelenmiş kopyayla veririm. Kişisel veriyi yurt dışında çalışan bir yapay zekâ servisine göndermek 9. maddeye girer. Madde 7499 sayılı Kanun’un 34. maddesiyle değiştirildi ([Resmî Gazete 12.03.2024, sayı 32487](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/03/20240312-1.htm)), değişiklik 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girdi. Güncel hâlini 16 Ekim 2026’da mevzuat.gov.tr’deki güncel metinden okudum. Hukuki görüş vermiyorum. Hangi alanın modele gittiğini ilk adımın çıktısında yazılı veririm, değerlendirmeyi hukuk danışmanınız yapar.

## “Birkaç dakikada uygulama” araçları nerede yeter, nerede yetmez?

Tarifle uygulama üreten hazır araçlar, tek kişilik bir takip ekranında ve fikri görmek için kurulan bir prototipte iyi iş çıkarır. Bir öğleden sonra bir form, bir liste ve basit bir hesap elinizde olur. Ekranın nasıl görüneceğini konuşmak için de en hızlı yol budur.

Prototipe gerçek ad ve tutar koymayın, örnek ya da maskelenmiş veriyle çalışın. Prototipten ekran düzeni ve kural taslağı asıl uygulamaya taşınır. Yetki ve iz kaydı yeniden kurulur, çünkü prototipte bu kurallar ekrana gömülü olabilir.

Bazı araçlar giriş ve rol özelliği getiriyor, o yüzden “var mı” diye değil, şu dört soruyla bakarım:

- **Yetki nerede uygulanıyor?** Kural yalnız ekrandaysa, başka departmanın talebi ekranda görünmese de kullanıcının tarayıcısına gelir.
- **İz kaydı var mı?** Kimin hangi alanı ne zaman, hangi değerden hangi değere değiştirdiği silinemeyen bir kayıtta duruyor mu?
- **Onay kuralı nerede?** “Kimse kendi talebini onaylamaz” veri kaydedilirken mi uygulanıyor, yoksa yalnız düğmenin görünürlüğünde mi?
- **Veri ve kod kimin?** Veriyi istediğiniz an tamamıyla dışa alabiliyor musunuz, uygulamanın kodu sizin erişiminizde mi?

Dördüne de evet diyebiliyorsanız aracınız işinizi görür. Hayır dediğiniz yerde prototipi taslak olarak kullanıp asıl uygulamayı ayrıca kurmak daha güvenli.

## Excel yetiyorsa uygulamaya geçmeyin

Dosyayı bir ya da iki kişi tutuyorsa, onay zinciri yoksa ve kimin neyi gördüğü önemli değilse Excel yeter. Excel, OneDrive’daki dosyalarda birlikte düzenlemeyi destekliyor ([Microsoft Destek](https://support.microsoft.com/en-us/office/co-author-a-workbook-66ad7ca3-3818-46ac-be5b-6c8dbea8a93e)). Google E-Tablolar’da bir aralığı ya da sayfayı yalnız seçtiğiniz kişilerin düzenlemesine açabilirsiniz ([Google Yardım](https://support.google.com/docs/answer/1218656?hl=tr)). Durum sütununa açılır liste koymak, yukarıdaki yazım hatasını yeni satırlarda durdurur. ERP’nizde satın alma modülü varsa önce onu sorun.

Uygulamaya geçmeyi haklı çıkaran dosyanın boyutu değil, üç ihtiyaçtır: kişinin yalnız kendi kayıtlarını görmesi, onayın kurala göre doğru kişiye gitmesi ve silinemeyen iz kaydı.

## Nasıl başlanır, veri ve kod kimin?

İlk adımda dosyanızın kişi adları maskelenmiş bir kopyasını birinci adımdaki gibi okuyup kullanıcıları dinlerim. Çıktısında sekme sınıflandırmasını, formül envanterini, bulduğum kural hatalarını, tablo taslağını, rol tablosunu ve kesme koşullarını yazılı veririm. Kapsam ve takvim ilk adımda yazılı belirlenir.

İlk sürümü bilerek dar tutarım. Otomasyon işlerinde en sık gördüğüm hata, ilk işi en karmaşık süreçten seçmek. Bu örnekte ilk sürüm talep, onay ve bütçe. Tedarikçi teklif karşılaştırması ve stok bağlantısı sonra gelir.

Uygulama şirketiniz adına açılabilen bir sunucuda (VPS) çalışır. Veri sizindir, istediğiniz zaman Excel ya da CSV olarak alırsınız. Küçük ve orta ölçekli bir ekipte kullanıcı başına lisans yok, maliyet sunucunun aylık ücreti ve bakımdan oluşur. Kaynak kodun tamamı sizin erişiminizdeki bir depoda, çalıştırma talimatı, bağımlılık listesi ve bilinen sınırlar listesiyle durur. Teslimin geri kalanının kapsamı ilk adımda yazılı belirlenir. Dosya çalışanların kişisel verisini taşıdığı için erişim, güvenlik, barındırma ve bakım gereksinimlerini başlangıçta ayrıca değerlendiririm.

ERP’niz değişirse talepler, onaylar ve iz kaydı olduğu gibi kalır, yeni ERP bağlantısı ayrı kapsam olarak yazılır. Ücret de kapsama göre ilk adımda yazılı belirlenir. Hizmetin kapsamı, çalışma biçimi ve örnek ekranlar [Excel’i web uygulamasına çevirme hizmeti](https://oguzerol.com/excel-web-uygulamasi/) sayfasında.

Dosyanızın maskelenmiş bir kopyasını [iletişim sayfasından](https://oguzerol.com/iletisim/) gönderin. İlk görüşmede hangi formülün kural taşıdığına birlikte bakarız.

## Sıkça Sorulan Sorular

### Kod bilmeden yapay zekâyla bu uygulamayı kendim yapabilir miyim?

Tek kişilik bir ekranı ya da prototipi evet. Çok kullanıcılı bir uygulamada kod yazmadan şu sınamayı yapabilirsiniz: başka rolün hesabıyla girip görmemeniz gereken kaydı açmayı, kendi talebinizi onaylamayı ve bir iz kaydı satırını silmeyi deneyin. Üçü de başarısız olmalı.

### Ne kadar sürer?

Süre birkaç şeye bağlı: kural taşıyan sekme ve formül sayısı, rol ve onay adımı sayısı, temizlenecek verinin büyüklüğü (örnekte ilk provada satırların yarısından fazlası reddedildi) ve paralel dönemin uzunluğu. Paralel dönem takvimle değil, raporlar iki tarafta tutunca biter. Bu yüzden süre sözünü dosyanızı görmeden vermem, kapsam ve takvim ilk adımda yazılı belirlenir.

### Excel’deki makrolar (VBA) ne olur?

Makrolar da formüller gibi iş kuralı taşır, birinci adımdaki envantere ayrı bir liste olarak girer. Yapay zekâ makro kodunu düz cümleye çevirmekte işe yarar. Her makronun ne zaman, kim tarafından çalıştırıldığı kullanıcıya sorulur. Kural olanlar uygulamada sunucu tarafında yeniden yazılır. Yalnız biçim düzelten makrolar taşınmaz.

[Başa dön ↑](https://oguzerol.com/excel-i-web-uygulamasina-cevirme/#icerik)

## Bunları da okumak ister misiniz?

[Excel'le Boğuşmayı Bırakın: Tablonuzu Ekibinizin Kullanacağı Web Uygulamasına ÇeviriyorumExcel veya Google Sheets'te yürüyen işinizi sunucuda çalışan, kişiye göre yetkili ve kayıt geçmişli bir web uygulamasına çeviriyorum. Süreci ve örneği görün.](https://oguzerol.com/excel-web-uygulamasi/)[PDF'den Excel'e Aktarma: Fatura ve Banka EkstresiFatura ve banka ekstresi PDF'lerini Excel'e Power Query ile alın; sayfa bölünmesi, ayırıcı ve tarih hatalarını kontrol sütunu ve bakiye kontrolüyle yakalayın.](https://oguzerol.com/pdf-den-excele-aktarma/)[Excel Dosyasını Paylaşıma Açma: Birlikte Yazma, Kilit Hatası ve Yetki SınırlarıEkibinizle aynı Excel dosyasında çalışacaksanız birlikte yazmanın şartlarını, 'dosya kilitli' uyarısının nedenlerini ve Excel'in yetmediği yeri öğrenin.](https://oguzerol.com/excel-dosyasini-paylasima-acma/)

[Tüm yazılara göz atın →](https://oguzerol.com/yazilarim/)