OĞUZ EROL · MarkdownEN
Markdown’ı açKapat
Kaynak: https://oguzerol.com/qr-kod-ile-siparis-alma-sistemi/

[![Örnek senaryo: masa 7'den gelen QR siparişi WhatsApp'a düşer, mutfak fişi basılır ve servis adımı hâlâ bekler.](https://oguzerol.com/gorseller/senaryo/qr-kod-ile-siparis-alma-sistemi-senaryo-tr.webp)

Görseli büyüt](https://oguzerol.com/gorseller/senaryo/qr-kod-ile-siparis-alma-sistemi-senaryo-tr.webp)

# QR Kod ile Sipariş Alma Sistemi: Masadan, Odadan ve Şezlongdan Mutfağa, Kasaya ve Gün Sonuna

[Oğuz Erol](https://oguzerol.com/hakkimda/)  |  19 dk okuma

QR kod ile sipariş alma sistemi, masadaki, odadaki ya da şezlongdaki koddan gelen siparişi doğru kişiye ulaştıran ve gün sonuna kadar izleyen bir web uygulamasıdır. Misafir uygulama indirmez, hesap açmaz; telefonunun tarayıcısında menüyü açar, seçer, gönderir. Sipariş WhatsApp’ınıza mesaj olarak düşer, mutfaktaki termal yazıcıdan fiş olarak basılır ya da ikisi birden olur. Menüyü kendiniz güncellersiniz. Bu sistemi işletmenize özel kuruyorum. Menüyü telefona koymak işin kolay kısmı, onu hazır bir QR menü de yapar. Birden çok kişinin aynı siparişe dokunduğu yerde zor kısım şu üç soru: sipariş şu an kimde ve hangi durumda, hazırlık başladıktan sonra kim iptal edebilir, QR’dan teslim edilen her sipariş gün sonunda adisyona, kasaya ya da oda hesabına geçti mi?

Sayfa otel restoranı, oda servisi, havuz barı ve restoran ya da kafe zincirleri için. Aşağıda üç satış noktası olan kurgusal bir otelin bir ayını izliyorum; 4.810 QR siparişinden üç bulgu çıkıyor. Havuz barında akşam iptal oranı gündüzün 4 katı ve sebep personel değil, havuz kapanırken sipariş almaya devam eden şezlong kodları. Tükenen bir ürün menüde 42 dakika açık kalıyor ve 11 sipariş alıyor. Oda servisinde teslim edilen 6 sipariş oda hesabına hiç geçmiyor. Tek noktalı küçük bir işletmeyseniz ya da adisyon programınızın QR modülü yetiyorsa, örnek aydan sonraki “kimin işine yarar” bölümü size hazır olanı önerecek.

## Sipariş masadan gün sonuna nasıl akar?

QR siparişi, misafirin gönder düğmesine basmasıyla açılan ve gün sonu karşılaştırmasıyla kapanan tek bir kayıttır. Her durum değişikliğini kimin, saat kaçta yaptığı kayda geçer.

**Kod nerede olduğunu söyler.** Her masanın, odanın ve şezlongun kendi kodu var; sipariş hangi noktadan geldiğini kendisi taşır. Kodun açtığı bağlantı tahmin edilebilir bir sıra numarası değildir; “masa-12”yi “masa-13” yaparak başka masaya sipariş yazılamaz. Servis saati dışında kod menüyü gösterir ama sipariş almaz.

**Sipariş size iki yoldan, ya da ikisinden birden ulaşır.** WhatsApp’a mesaj: masa numarası, ürünler, notlar ve toplam tek mesajda gelir, ek donanım gerekmez. Termal yazıcıdan fiş: mutfakta ya da barda kendiliğinden basılır. Çoğu işletmede ikisi birlikte kurulur: mutfağa fiş, müdüre WhatsApp bildirimi. Donanımı ben satmıyorum; elinizdeki yazıcıyla önce deneriz.

**İhtiyaca göre kurulabilecek ekranlar.** Birden çok kişinin çalıştığı yerde bunlara mutfak ve bar ekranı, garson ekranı, aşağıdaki durum akışı, oda hesabına aktarım ve merkezin bütün noktaları gördüğü bir görünüm eklenebilir. Bunlar her kurulumda hazır gelen parçalar değil; ilk sürümün kapsamı ilk adımda yazılı belirlenir.

| durum | kim değiştirir | misafir ne görür |
| --- | --- | --- |
| Alındı | misafir gönderir ya da garson telefonu olmayan misafir adına girer | “Siparişiniz alındı” |
| Hazırlanıyor | mutfak ya da bar kabul eder | “Hazırlanıyor” |
| Reddedildi | mutfak ya da bar, kabul yerine “yapamıyoruz” der (ör. ürün bitti) | “Bu ürün şu an hazırlanamıyor”, garson masaya gelir |
| Hazır | mutfak ya da bar | “Hazır, geliyor” |
| Teslim edildi | servisi yapan garson | sipariş özeti |
| İptal | aşağıdaki kurallara göre | “İptal edildi” ve gerekçe |

**Teslimden sonra mali kayda geçer.** Mali kayıt derken paranın yazıldığı yeri kastediyorum: restoranda adisyon programı, barda kasa, oda servisinde otel yazılımındaki konaklama hesabı (folyo). Siparişin oraya nasıl geçtiği programınızın dışarıdan sipariş kabul edip etmediğine bağlıdır; ilk adımda ona bakarım, görmeden söz vermem. Kabul etmiyorsa garson siparişi elle girer, gün sonu karşılaştırması yine çalışır.

## Örnek ay: üç satış noktalı bir otel, 4.810 QR siparişi

*Örnek veri, kurgusaldır. Tutarlar KDV dahil, TL.* 120 odalı bir otel düşünün. Üç satış noktası var: 32 masalı restoran, havuz barı (80 şezlong ve 12 bar masası; havuz 10.00–19.00 açık, bar 23.00’e kadar) ve oda servisi. Bu örnekte otelin programları dışarıdan sipariş kabul ediyor: restoranın siparişi adisyon programına, havuz barınınki bardaki kasaya ya da oda hesabına, oda servisininki oda hesabına geçiyor. Ay 30 gün.

| nokta | QR siparişi | iptal | iptal oranı | teslim | sipariş başı ortalama | teslim edilen tutar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Restoran | 2.340 | 47 | %2,0 | 2.293 | 1.450 | 3.324.850 |
| Havuz barı | 1.860 | 93 | %5,0 | 1.767 | 640 | 1.130.880 |
| Oda servisi | 610 | 18 | %3,0 | 592 | 1.180 | 698.560 |
| **Toplam** | **4.810** | **158** | **%3,3** | **4.652** | — | **5.154.290** |

Tek tek bakıldığında hiçbir satır alarm vermiyor. Üç bulgu, her durumun saat kaçta değiştiğine ve gün sonu karşılaştırmasına bakınca çıkıyor.

### Havuz barında akşam iptali neden gündüzün dört katı?

| vardiya | sipariş | iptal | iptal oranı | hazırlık başladıktan sonra iptal |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Gündüz (10.00–17.00) | 1.240 | 31 | %2,5 | 9 |
| Akşam (17.00–23.00) | 620 | 62 | %10,0 | 49 |

Bunu bir tekrar kuralı işaretledi: bir vardiyanın iptal oranı aynı noktanın diğer vardiyasının 2 katını geçerse ve en az 10 iptal varsa satır müdürün listesine düşer. Alt sınır, az siparişli bir vardiyada 2 iptalin alarm vermesini önler. İptallerin gerekçesi hep “misafir vazgeçti”, bu da bir kişiye bakmaya davet ediyor. Saatler başka bir şey söylüyor. Hazırlık başladıktan sonraki 49 iptalin 41’i, ürün “hazır” olduktan en az 15 dakika sonra ve hepsi şezlong kodlarından gelen siparişlerde yapılmış. Bar masalarından gelen akşam siparişlerinde bu yok. Bu 41 iptalin şezlong siparişinin verildiği saate göre dağılımı:

| şezlong siparişinin verildiği saat | akşam şezlong siparişi | hazır olduktan 15+ dk sonra teslim edilemeyen iptal |
| --- | --- | --- |
| 17.00–18.00 | 160 | 1 (%0,6) |
| 18.00–18.30 | 70 | 4 (%5,7) |
| 18.30–19.00 | 58 | 36 (%62,1) |

Mekanizma bu: misafir 18.40’ta sipariş veriyor, havuz 19.00’da kapanırken şezlongdan kalkıyor, içki hazır olduğunda garson götürecek kimseyi bulamıyor. Gerekçe listesinde “misafir bulunamadı” seçeneği olmadığı için “misafir vazgeçti”yi seçiyor. 18.30’dan önce verilen siparişte bu oran yüzde 6’yı geçmiyor, 18.30’dan sonra yüzde 62’ye çıkıyor.

Bu 41 sipariş, noktanın sipariş başı ortalamasıyla 26.240 TL satış değeri taşıyor; bu kaçan satıştır, havuz barının aylık teslim tutarının yüzde 2,3’ü. Asıl zayi ürünlerin maliyeti kadardır. Örnekte maliyet verisi yok; maliyet oranını yüzde 25 varsayarsanız zayi yaklaşık 6.560 TL olur. Bu bir varsayımdır, sistem gerçek tutarı reçete maliyetinden hesaplar.

Kararlar:

1. **Şezlong kodları 18.30’da siparişe kapanır.** Menü görünmeye devam eder, ekranda “Havuz kapanıyor, siparişinizi bara bekliyoruz” yazar. Bar masalarının kodları 23.00’e kadar açık kalır. Bu tek ayar 41 iptalin 36’sını önler. Bedeli de var: aynı yarım saatte sorunsuz teslim edilen 22 sipariş de gelmez; “bara bekliyoruz” mesajı bunların bir kısmını bara taşıyabilir.
2. **Kalan 5’i için:** ürün “hazır” olduktan 10 dakika sonra teslim edilemiyorsa garson “şezlong boş” işaretler, bar şefi ürünü bara alır. Gerekçe listesine “misafir bulunamadı” eklenir.
3. **Hazırlık başladıktan sonraki iptal bar şefinin onayına bağlanır.** Hazırlanmış ürün satıştan düşer, “zayi” satırına ayrı yazılır.

İki hafta sonra bakılır: akşam iptal oranı gündüzün 2 katının altına indiyse düzen kalır, inmediyse kalan iptallerin gerekçe ve saatleri incelenir (önerim).

### Tükenen ürün menüde 42 dakika açık kaldı

Restoranın günlük ızgara balığı akşam 20.10’da bitti. Mutfak bunu garsonlara sözlü söyledi, ama menüden ürün kapatma yetkisi yalnız restoran müdüründeydi ve müdür ürünü 20.52’de kapattı. Arada QR’dan 11 balık siparişi geldi. Misafirlerin 3’ü başka bir ürüne geçti, 8 sipariş iptal edildi. Restoranın ay içindeki 47 iptalinin 8’i, yüzde 17’si, bu 42 dakikadan.

Kararlar:

- **“Tükendi” düğmesi mutfakta, şefte durur.** Tükenen ürünü ilk bilen kişi onu kapatabilmeli. Mutfak bu arada gelen siparişi “reddedildi” diye geri çevirebilir; garson masaya gider.
- **Adetli ürün:** günlük porsiyonu belli ürünlerde sabah adet girilir, her sipariş bir düşer. 3 porsiyon kalınca uyarı çıkar, 0’da ürün siparişe kendiliğinden kapanır.
- **Tükenen ürün menüden silinmez,** “bugün tükendi” diye görünür kalır, sipariş düğmesi kapanır. Menüde olmayan ürünü misafir aramaya devam eder, garsona sorar; listede “bugün tükendi” diye durması soruyu ortadan kaldırır.

### Oda servisinde 6 sipariş oda hesabına geçmedi

Gün sonu karşılaştırması ay boyunca restoranda ve havuz barında fark vermedi. Oda servisinde 6 farklı günde birer fark verdi:

| nokta | QR’dan teslim edilen | mali kayıttaki | fark |
| --- | --- | --- | --- |
| Restoran | 3.324.850 | 3.324.850 (adisyon) | 0 |
| Havuz barı | 1.130.880 | 1.130.880 (kasa ve oda hesabı) | 0 |
| Oda servisi | 698.560 | 691.480 (oda hesabı) | −7.080 |

Altı farkın deseni aynıydı. Sipariş misafirin çıkış günü 10.00 ile 12.00 arasında verilmiş ve teslim edilmiş. Misafir siparişten sonra çıkış yapmış, oda hesabı kapanmış, kapalı hesaba aktarım reddedilmiş ve red kimsenin ekranına düşmemiş. Misafir otelden ayrıldığı için 6 sipariş, toplam 7.080 TL, tahsil edilemedi. Bu kaçan satış değil, tahsil edilemeyen alacaktır; ayın QR teslim tutarının binde 1,4’ü. Asıl sorun tutar değil, reddin sessiz kalması.

Kararlar, otel yazılımınız buna izin veriyorsa:

- Otel yazılımında çıkış günü olan odadan gelen siparişte garson ekranında “çıkış günü” etiketi çıkar, misafire ödemenin oda hesabına mı, teslimde mi olacağı sorulur.
- Oda hesabına aktarım sipariş anında değil teslim anında yapılır.
- Otel yazılımı aktarımı reddettiğini dışarıya bildiriyorsa red o anda ön büro ekranına düşer ve ön büro müdürü kapatana kadar açık kalır. Bildirmiyorsa aynı fark ertesi sabah gün sonu karşılaştırmasında görünür.

Gün sonu ekranında yalnız üç satır ve tek bir fark sütunu var. Panolarda en sık gördüğüm hata, her veriyi panoya koymaya çalışmak; o zaman −7.080’lik satır kalabalıkta kaybolur.

## Kimin işine yarar, kimin yaramaz?

Çoğu işletme siparişi ayrı bir ürün olarak değil, adisyon ya da kasa programının bir parçası olarak alır ve çoğunda bu doğru yoldur. Şu durumlarda ayrı bir sistem kurdurmanızı önermem:

- **Tek nokta, siparişi alan ile hazırlayan aynı küçük ekip.** Hazır bir QR menü ve garson yeter.
- **Adisyon ya da POS programınızın kendi QR sipariş modülü var** ve mutfak ekranı, iptal yetkisi, gün sonu raporu ihtiyacınızı karşılıyor. Aynı işi ikinci bir sisteme yaptırmak iki ayrı rakamın tartışılması demek.
- **e-Adisyon kullanıyorsunuz ve sağlayıcınızın QR modülü adisyonu sipariş anında açıyor.** Ayrı bir uygulama araya bir halka daha ekler.
- **Otel yazılımınızın oda servisi modülü oda hesabına doğrudan yazıyor** ve oda servisi tek QR noktanız.

Özel sistem, birden çok satış noktası farklı mali kayda gidiyorsa (adisyon, kasa, oda hesabı), iptal, ikram ve zayi kuralınız hazır ürünün kalıbına sığmıyorsa, şezlong ya da oda gibi saate bağlı konum kuralı gerekiyorsa ve merkez birden çok şubeyi aynı tanımla görmek istiyorsa anlam kazanır.

**Neyi çözmez?** Ödeme almaz; ödeme kasada ya da oda hesabında yapılır, QR’dan kartla ödeme istenirse ödeme sağlayıcısı ve yükümlülükler ayrıca değerlendirilir. Mali belge düzenlemez, adisyon ya da kasa programınızın yerine geçmez. Servisi ve misafirle ilişkiyi yine insan yapar; telefon kullanmak istemeyen misafirin siparişini garson aynı ekrandan girer. İnternet yoksa çalışmaz: kesintide garson kâğıt adisyona döner, bağlantı gelince siparişler “geç girildi” etiketiyle girilir.

## İş kuralları: başlangıç önerim

Aşağıdaki süreler ve eşikler başlangıç önerimdir. Ölçülmüş bir doğru değildir; servis düzeninize ve ilk ayın verisine göre ayarlanır. Örnek ayda çıkan kararlar (şezlong saati, adetli ürün, tükenen ürün, oda servisi, tekrar kuralı) yukarıda yazdığı gibi geçerli; burada onların dışındakiler var.

| kural | önerim | neyi önler |
| --- | --- | --- |
| Misafirin iptali | Yalnız “alındı” durumundayken, mutfak ya da bar kabul etmeden. Sonrasında garsonu çağırır | Hazırlanmış ürünün misafir ekranından sessizce iptali |
| Hazırlık sonrası iptal | Garson ya da mutfak ister, gerekçe zorunlu (misafir vazgeçti, misafir bulunamadı, yanlış ürün, ürün kusurlu). Şef ya da bar şefi onaylar. Ürün “zayi” satırına yazılır | Maliyeti olan iptalin satış kaybı gibi görünmesi |
| Kimse kendi iptalini onaylamaz | Şefin ya da bar şefinin istediği iptali nokta müdürü onaylar | Hatayı yapanın onu kendi kapatması |
| İkram | Garson önerir, nokta müdürü onaylar. Vardiya başına sizin belirleyeceğiniz tutarı aşan ikram üst yönetime gider | İkramın iptal ya da indirim içinde kaybolması |
| Teslim gecikmesi | “Hazır” durumundan 10 dakika sonra garson ekranında kırmızı, 15 dakika sonra şefe ya da bar şefine bildirim | Hazır ürünün tezgâhta beklemesi |
| Fiyat değişikliği | Yeni fiyat bir yürürlük tarihi ve saatiyle girilir. Geçmiş siparişler eski fiyatla kalır. QR menü ve masadaki liste aynı fiyat tablosundan çıkar | Masadaki listede bir fiyat, QR’da başka fiyat |
| Gün sonu karşılaştırması | Her noktada QR’dan teslim edilen toplam mali kayıtla karşılaştırılır. Fark istisna listesine düşer; ertesi gün 12.00’ye kadar açıklanmazsa üst yönetime gider | Farkın ay sonuna kadar fark edilmemesi |

## Kim ne yapar: iptal ve ikram kimde?

Bu sistemde iptal ve ikram, siparişi alan kişide değil, onun bir üstündeki kişidedir. Tablodaki iki sütun işleve göre adlandırıldı. Otelde “nokta müdürü” restoran ya da bar müdürü, “üst yönetim” F&B (yiyecek-içecek) müdürü ya da genel müdürdür; zincirde nokta müdürü şube müdürü, üst yönetim genel merkezdir. Üç kişilik bir ekipte şef ile müdür aynı kişiyse “kimse kendi iptalini onaylamaz” kuralı işletme sahibine çıkar ve tablo üç sütuna iner.

| işlem | garson | mutfak / bar | şef / bar şefi | nokta müdürü | üst yönetim |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kabul, red, “hazırlanıyor”, “hazır” | — | ✓ | ✓ | — | — |
| “Teslim edildi” | ✓ | — | — | — | — |
| Hazırlık sonrası iptal | ister | ister | onaylar | şefin isteğini onaylar | görür |
| İkram | önerir | — | — | onaylar (sınır içinde) | sınır üstünü onaylar |
| “Tükendi” ve günlük adet | — | ✓ | ✓ | ✓ | — |
| Reçete ve alerjen alanı | — | — | girer | onaylar | görür |
| Fiyat ve yürürlük tarihi | — | — | — | girer | onaylar |
| Gün sonu farkını kapatır | — | — | — | onaylar | açık kalanı görür |
| Görür | kendi masaları | kendi kalemleri | kendi noktası | kendi noktası, dışa aktarır | hepsi, dışa aktarır |

Tabloda olmayan iki taraf: misafir yalnız kendi masasına ya da odasına sipariş verir ve siparişini yalnız “alındı” durumundayken iptal edebilir. Kasa ve ön büro gün sonu farkını açıklar, ön büro müdürü oda hesabına aktarım reddini kapatır. Ödeme sonrası iadeyi kasa kendi programında yapar; bu sistemde yalnız iade talebi ve onayın izi tutulur. Bu kararlar benim önerimdir, işletmenize göre değişir. Değişmeyen şey, tek bir yetki tablosunda yazılı durmaları ve her ekranda, raporda ve dışa aktarımda aynı kuralın uygulanması.

**İz kaydı neyi tutar?** Her durum değişikliğinin kim tarafından ve saat kaçta yapıldığı; iptal ve ikramda isteyen, onaylayan ve gerekçe; fiyat değişikliğinde eski ve yeni fiyat, yürürlük tarihi ve değiştiren; alerjen alanında kim neyi hangi reçete sürümünde değiştirdi; “tükendi”yi kim, ne zaman açtı ve kapattı; oda hesabı aktarımının reddi ve kimin kapattığı. Kayıtlar silinmez, düzeltme ayrı satır olarak girer. Havuz barındaki deseni bulduran da buydu: gerekçe yanlıştı, saatler doğruydu.

### Çok şubeli zincirde nasıl işler?

Zincirde menü, fiyat ve alerjen tablosu merkezde tutulur. Şubeye özel fiyat varsa o şube için ayrı bir yürürlük tarihli satır olarak girilir ve merkez onaylar. Örnekteki vardiya karşılaştırmasının yerini şube karşılaştırması alır: tekrar kuralı bir şubenin iptal oranını diğer şubelerin ortalamasıyla kıyaslar. Şube müdürü yalnız kendi şubesini, merkez hepsini görür; gün sonu farkı açıklanmazsa merkeze düşer.

## Türkiye’de QR menü ve QR sipariş için hangi kurallar geçerli?

Türkiye’de fiyat listesi masada karekodla da gösterilebilir, ama QR tek başına yetmez: kapıdaki liste durur, misafir isterse liste ayrıca verilir.

| konu | kural | sisteme etkisi | sizin kontrolünüz |
| --- | --- | --- | --- |
| Fiyat listesi | Giriş kapısında ve masada liste durur; masada karekod olabilir, istenirse liste ayrıca verilir; sunulan her ürün listede yer alır; fiyatın uygulanmaya başladığı tarih belirtilir | QR menü ve basılı liste aynı fiyat tablosundan çıkar, her fiyat yürürlük tarihini taşır, tükenen ürün listeden silinmez | Kapıdaki liste QR’daki fiyatla aynı mı? |
| Servis ve kuver ücreti | Yiyecek-içecek işyerinde servis, masa, kuver ücreti ya da benzeri adla ilave ödeme istenemez (İş Kanunu md. 51 saklı) | Adisyona servis ücreti satırı ekleyen bir ayar yoktur | Adisyon programınızda otomatik servis ücreti kapalı mı? |
| Alerjen | Restoran “toplu tüketim yeri” sayılır; ambalajsız gıdada gıdanın adı ve 14 alerjen menü, yazı tahtası ya da broşürle, Türkçe verilir, sembol kullanılabilir | Her ürün kartında alerjen alanı zorunlu; “içermez” de bir seçimdir, şef girer, müdür onaylar; reçete değişince alan yeniden onaya düşer | Menünüzde 14 alerjenin her biri işaretli mi? |
| Adisyon ve e-Adisyon | Masada servis yapan, gerçek usulde vergilendirilen lokanta, kafeterya, pastane, bar gibi işletmeler adisyon kullanır. e-Adisyon, Gelir İdaresi’nin bildirimle zorunlu tuttukları dışında isteğe bağlıdır; e-Adisyon “müşteriden sipariş alınırken” düzenlenir | QR sistemi mali belge düzenlemez. Tebliğin bu ifadesinden benim çıkarımım: e-Adisyon kullanıyorsanız QR siparişi gün sonunda değil sipariş anında adisyon programınıza ulaşmalı | Size zorunluluk bildirimi yapıldı mı, çıkarımım sizin için doğru mu? Mali müşavirinize sorun |

Ek-1’deki 14 alerjen: gluten içeren tahıllar, kabuklular, yumurta, balık, yerfıstığı, soya, süt, sert kabuklu meyveler, kereviz, hardal, susam, kükürt dioksit ve sülfitler, acı bakla, yumuşakçalar. Yönetmelik ayrıca fiyat listesi verilerinin Bakanlığın kuracağı bir sisteme aktarılmasını öngörüyor (md. 8/5); usul ilan edildiğinde fiyat tablosundan dışa aktarım ayrıca değerlendirilir.

*Kaynaklar, 15 Ekim 2026’da mevzuat.gov.tr’deki güncel metinlerden okundu:* [Fiyat Etiketi Yönetmeliği](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19819&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) md. 5/7, 8/1–8/3, 8/5 ve 8/6 (RG 28.06.2014/29044; son değişiklik RG 30.01.2026/33153) · [TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=23282&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) md. 4, 15/5, 18/1 ve Ek-1 (RG 26.01.2017/29960 Mük.; son değişiklik RG 06.04.2024/32512) · [VUK Genel Tebliği Sıra No 509](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=33905&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5) bölüm IV.12 (RG 09.02.2021 ile eklendi; son değişiklik 31.12.2025). Hukuki görüş değildir; işletmenize uygulanışını mali müşaviriniz ve hukuk danışmanınız teyit etsin.

## Yapay zekâ bu sistemde ne yapar, nerede durur?

Yapay zekâ bu sistemde öneri yapar; sipariş, fiyat ya da alerjen bilgisi değiştirmez ve her öneri onaylayan kişinin adıyla kayda geçer. Üç yerde işe yarar:

1. **Menü çevirisi.** Model ürün adlarını ve açıklamalarını başka dillere çevirir, F&B müdürü onaylamadan yayına girmez. Alerjen adları çeviriye bırakılmaz, 14 maddenin her dildeki karşılığı sabit bir tablodan gelir. Türkçe metin ana metindir.
2. **Alerjen alanının tutarlılık kontrolü.** Model reçetedeki bileşenleri menüdeki alerjen alanıyla karşılaştırır. Örnek: Sezar salatanın kartında yalnız süt ve gluten yazıyor; reçetedeki sosta ançüez, yumurta sarısı ve hardal var. Model “balık, yumurta ve hardal eksik olabilir” der, kartı şefin onay listesine düşürür. Hiçbir ürüne “alerjen içermez” diyemez, boş alanı kendisi doldurmaz.
3. **Tekrar kuralının açıklaması.** Kural deseni bulur, model bir cümleyle açıklar; kişi adı değil nokta, vardiya ve kod düzeyinde konuşur. Kararı müdür verir.

Sınırları:

- **Modele hiçbir satır yetki filtresinden geçmeden gitmez.** Restoran müdürünün sorusuna verilen cevap yalnız onun noktasını anar.
- **Sayıyı sistem hesaplar.** Modelin notundaki her sayı tabloyla karşılaştırılır; tutmayan varsa not yerine tablo gösterilir.
- **Misafir verisi modele gitmez.** Model oda numarasını, sepete yazılan notu ve alerji notunu görmez. Alerji notu sağlık verisi sayılabilir ([KVKK md. 6/1](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf)); kişisel verinin yurt dışındaki bir yapay zekâ servisine gitmesi KVKK md. 9’a girer. Bu madde [7499 sayılı Kanun](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/03/20240312-1.htm) md. 34 ile (RG 12.03.2024, sayı 32487) 1 Haziran 2024’ten itibaren yeniden düzenlendi. Hukuki görüş vermiyorum; hangi alanın modele gittiğini ilk adımın çıktısında yazılı veririm, değerlendirmeyi hukuk danışmanınız yapar.

Yapay zekâ olmadan da sistem çalışır. Örnek aydaki üç bulgunun üçü de kurallardan ve saatlerden çıktı.

## Nasıl başlanır, veri ve kod kimin, POS ya da otel sistemi değişirse ne olur?

İlk adım yazılım değil, bir servisin izlenmesidir: siparişin nasıl alındığı, mutfağa nasıl ulaştığı, iptal ve ikramın kimde olduğu, gün sonunun nasıl kapandığı. İlk görüşmeye menünüzü (fiyat ve alerjen bilgisiyle), masa, oda ve şezlong listenizi, adisyon, kasa ya da otel yazılımınızdan bir dışa aktarım örneğini ve varsa son ayın iptal ve ikram raporunu getirmeniz yeter. Çıktı yazılıdır: durum listesi, sizin süre ve eşiklerinizle kural tablosu, rol tablosu, mali kayda geçişin yolu ve ilk sürümün kapsamı ve tahmini süresi. Oda hesabına aktarım gibi bir otel yazılımı bağlantısı kapsamı ve süreyi büyütür; tek noktalı ilk sürüm daha kısadır.

Otomasyon projelerinde en sık gördüğüm hata, ilk otomasyonu en karmaşık süreçten seçmek. Burada en karmaşık nokta genellikle oda servisidir. Sırayı şöyle kurarım:

1. Tek nokta, çoğunlukla restoran: QR siparişi, WhatsApp mesajı ya da yazıcı fişi, gerekiyorsa mutfak ekranı, rol tablosu, iz kaydı.
2. İptal ve ikram kuralları, “tükendi” ve günlük adet, gün sonu karşılaştırması.
3. Diğer noktalar: havuz ya da plaj barı, sonra oda servisi.
4. Yapay zekâ önerileri, kurallar sorunsuz çalıştıktan sonra.

**Veri ve kod kimde?** Uygulama bir sunucuda (kiralık sanal sunucu, VPS) çalışır; sunucu, anahtarlar ve hesaplar işletmeniz adına açılabilir. Veri sizindir, tamamını istediğiniz zaman Excel ya da CSV olarak alabilirsiniz. Kullanıcı başına lisans yok; maliyet sunucunun aylık ücreti ve bakımdan oluşur, küçük ve orta ölçekli bir ekipte garson eklemek bu maliyeti değiştirmez. Kaynak kodun tamamı sizin erişiminizdeki bir depoda, çalıştırma talimatı, bağımlılık listesi ve bilinen sınırlar listesiyle durur. Sistem misafir ve personel verisi işlediği için erişim, güvenlik, barındırma ve bakımı başlangıçta ayrıca değerlendiririm.

**Kullanıcılar nasıl girer?** Her garson, şef ve müdür kendi hesabıyla girer. Ortak bir “mutfak şifresi” olmaz, çünkü “kimse kendi iptalini onaylamaz” kuralı ancak ayrı hesaplarla anlam taşır. Misafir hiçbir yere giriş yapmaz. Giriş yöntemini ilk adımın çıktısında yazılı veririm.

**Adisyon programınız, POS’unuz ya da otel yazılımınız değişirse?** Sipariş kayıtları, kurallar ve geçmiş sizin veritabanınızda kalır. Yalnız mali kayda geçişin yeni programa göre yeniden kurulması gerekir; kapsamını önceden yazılı paylaşırım.

Bu sistem üç komşu işin yanında durur. Gün sonunda çekmecedeki nakdin sayılması ve kasa farkının kimin onayıyla kapandığı [günlük gelir gider ve kasa kapanışı uygulamasının](https://oguzerol.com/gunluk-gelir-gider-takip-uygulamasi/) konusu. Otelde oda gelirinin ve doluluğun raporu [otel rezervasyon kayıtlarından rapor ekranında](https://oguzerol.com/otel-rezervasyon-kayitlari-rapor-ekranlari/) duruyor. Telefonla gelen siparişi ve rezervasyonu karşılayan kanal ise [sesli sipariş ve rezervasyon hattı](https://oguzerol.com/sesli-siparis-rezervasyon/); ikisi birbirini tamamlıyor.

Bir servisin sipariş fişlerini ya da adisyon dökümünü, misafir ve oda bilgilerini çıkararak, [iletişim sayfasından](https://oguzerol.com/iletisim/) gönderin. İlk görüşmede siparişin hangi noktada beklediğine, iptalin kimde kapandığına ve gün sonunda neyin karşılaştırılmadığına birlikte bakarız.

## Sıkça Sorulan Sorular

### Masa ya da oda kodunun fotoğrafını çeken biri dışarıdan sipariş verebilir mi?

Kod tahmin edilemediği için numara değiştirilerek başka masaya sipariş yazılamaz, ama kodun fotoğrafı ile sipariş verilebilir. Önerdiğim önlem: kod servis saati dışında sipariş almaz. Garson ekranı kurulursa, garsonun “dolu” işaretlemediği masadan gelen ilk sipariş onun onayına düşer. Oda servisinde siparişi kapıyı açan misafir almazsa teslim edilmez, hesaba yazılmaz ve gerekçesiyle iptal listesine düşer.

### Adisyon programımın dışarıdan sipariş kabul edip etmediğini nasıl öğrenirim?

Sağlayıcınıza iki soru sorun: “Dışarıdan sipariş göndermek için belgelenmiş bir arayüzünüz (API) var mı, erişim bilgisi nasıl alınır?” ve “e-Adisyon kullanıyorsak adisyon dışarıdan gelen siparişle açılabiliyor mu?” İkisine de evet diyorsa sipariş doğrudan adisyona geçer. Hayır diyorsa ya sağlayıcının kendi QR modülünü kullanırsınız ya da garson siparişi elle girer.

### Aynı masada herkes kendi telefonundan sipariş verebilir mi?

Verebilir. Aynı masa kodundan gelen bütün siparişler masanın açık siparişine eklenir ve garson ekranında tek masa olarak görünür. Hesabın kişilere bölünmesi bugünkü düzeninizde, adisyon programında ya da kasada yapılır.

### Menüyü ve fiyatları kendimiz güncelleyebilir miyiz?

Evet, bana ihtiyacınız olmaz. Ürün eklemeyi, alerjen alanını ve fiyatı rol tablosunda yetkisi olan kişi yapar; fiyat bir yürürlük tarihiyle girilir ve basılı listeniz de aynı tablodan çıkar. Değişiklik yürürlük tarihi geldiğinde QR menüde kendiliğinden görünür, menüyü yeniden bastırmanız gerekmez.

[Başa dön ↑](https://oguzerol.com/qr-kod-ile-siparis-alma-sistemi/#icerik)

## Bunları da okumak ister misiniz?

[Sesli Sipariş ve Rezervasyon Hattı | Yapay ZekaTelefonla sipariş ve rezervasyon alan işletmelere sesli yapay zeka: yoğun saatte kimse beklemesin, hiçbir sipariş kaçmasın. Sipariş detayları doğru alınır.](https://oguzerol.com/sesli-siparis-rezervasyon/)[İşinize Özel Sipariş Takip Programı: Aşama, Sorumlu ve Teslim Tek KayıttaSiparişleri Excel'de ya da mesajlarda izliyorsanız aşamayı, sorumluyu, eksik ürünü ve teslim sözünü tek kayıtta tutan bir sipariş programı kuruyorum.](https://oguzerol.com/siparis-hazirlik-teslimat-takip-uygulamasi/)[Tekrar Eden Alanlı Sipariş FormuBir siparişe gerektiği kadar ürün satırı ekleyin. Adet, birim fiyat, ara toplam ve satır kontrolleri olan özel sipariş formunun örneğini inceleyin.](https://oguzerol.com/tekrar-eden-alanli-siparis-formu/)

[Tüm yazılara göz atın →](https://oguzerol.com/yazilarim/)

NE İSTEYEBİLİRSİNİZ

## Nasıl çalışıyorum?
Çalışma saati paketleri

WhatsApp’tan ya da telefonda işinizden ve ihtiyacınızdan bahsedin; **5 ile 40 saat arasında bir çalışma paketinde** anlaşalım, ben gerekenleri yapmaya başlayayım. Aldığınız şey bir takvim aralığı değil, doğrudan sizin işinize harcanacak net mesai. 40 saati üç gün aralıksız çalışarak da kullanabiliriz, bilerek zamana yayıp bir yılda da bitirebiliriz — işin gerektirdiği neyse o. İşin ne kadar süreceğini tahmin etmeye değil, işi yapmaya vakit harcarım; harcadığım her saatin işinizde kalıcı bir karşılığı olur. Faydalı olduğunu düşündüğünüz sürece bu şekilde devam ederiz.

ÇALIŞMA BLOKLARI

## Neden aylık değil?
40 saat 1 hafta mı oluyor?

Aylık sabit ücrette iki taraf da yanlış yere bakar: siz sabit gidere, karşı taraf kaç tane daha böyle sözleşme bağlayabileceğine. Saat üzerinden çalışınca ikimizin de baktığı yer aynı olur — yapılan işin gerçek değeri. "Toplamda ne kadar tutar?" sorusunun peşinen net bir cevabı olmaması bu modelin doğal maliyeti, farkındayım. Ama sonuç üretmeyen bir yapıya aylarca sabit ücret ödemek yerine yalnızca işinize ayrılan nitelikli zamanı ödersiniz, o zamanın nereye gittiğini de baştan sona görürsünüz. Müşterilerimin benimle tekrar tekrar çalışmasının sebebi bu.

5saat10.000₺ + KDVsaat başı 2.000₺[Bu bloğu seç](https://wa.me/905496546489?text=Merhaba%2C%205%20saatlik%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma%20blo%C4%9Fu%20hakk%C4%B1nda%20bilgi%20almak%20istiyorum.)

10saat15.000₺ + KDVsaat başı 1.500₺[Bu bloğu seç](https://wa.me/905496546489?text=Merhaba%2C%2010%20saatlik%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma%20blo%C4%9Fu%20hakk%C4%B1nda%20bilgi%20almak%20istiyorum.)

20saat24.000₺ + KDVsaat başı 1.200₺[Bu bloğu seç](https://wa.me/905496546489?text=Merhaba%2C%2020%20saatlik%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma%20blo%C4%9Fu%20hakk%C4%B1nda%20bilgi%20almak%20istiyorum.)

40saat40.000₺ + KDVsaat başı 1.000₺[Bu bloğu seç](https://wa.me/905496546489?text=Merhaba%2C%2040%20saatlik%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma%20blo%C4%9Fu%20hakk%C4%B1nda%20bilgi%20almak%20istiyorum.)